1. Bahçe Bitkileri
  2. Araştırma Süreçleri

Bahçe Bitkileri Bölümü'nde yapılan araştırmalar, hem bilimsel hem de etik standartlara uygun şekilde belirli aşamalardan geçerek yürütülür. Bu süreçler hem bireysel araştırmalar hem de TÜBİTAK, üniversite BAP (Bilimsel Araştırma Projeleri), Avrupa Birliği gibi fon destekli projeler için geçerlidir.

Aşağıda Bahçe Bitkileri Bölümü özelinde bir araştırma sürecinin etik kuruldan proje yürütmeye kadar olan adımları sırasıyla açıklanmıştır:

1. Araştırma Konusunun Belirlenmesi

  • Araştırmacı, bilimsel bir problem veya tarımsal uygulamada ihtiyaç duyulan bir alan belirler.

  • Bu konu genellikle literatür taraması ve önceki çalışmalardan elde edilen bulgulara dayanır.

2. Proje Tasarımı / Protokol Hazırlığı

  • Araştırmanın amacı, hipotezi, yöntemi, materyal-kaynak planlaması yapılır.

  • Gerekli ise deney düzeni (deneme deseni), örneklem sayısı, analiz yöntemleri belirlenir.

  • Hangi bitkiler, çeşitler, uygulamalar, süre ve lokasyon (sera, tarla, laboratuvar) gibi bilgiler netleştirilir.

3. Etik Kurul Başvurusu (Gerekli ise)

Ne zaman gereklidir?

  • İnsanlardan anket, görüşme, gözlem vb. veriler toplanıyorsa (örn. üretici anketi),

  • Biyoteknolojik, genetik müdahaleler varsa,

  • Hayvan deneyi ya da çevresel etki oluşturabilecek deneysel uygulamalar varsa.

Etik Kurul Süreci:

  1. Etik kurul başvuru formu doldurulur.

  2. Araştırma protokolü ve bilgilendirilmiş onam formları eklenir.

  3. Kurul tarafından değerlendirme yapılır.

  4. Uygunsa etik kurul onay belgesi verilir (genellikle 1–2 ay sürebilir).

4. Proje Başvurusu

Destek alınacak kuruma göre değişir:

  • Üniversite BAP: Öğretim elemanları, yüksek lisans/doktora öğrencileri.

  • TÜBİTAK 1001/1002/2209-A/B: Daha büyük bütçeli ve rekabetçi projeler.

  • Avrupa Birliği, TAGEM, DPT vb. ulusal/uluslararası projeler.

Başvuru aşamaları:

  1. Proje önerisi formatına uygun yazılır.

  2. Amaç, gerekçe, özgün değer, yöntem, takvim, bütçe ve beklenen çıktı tanımlanır.

  3. Başvuru sistemine (TÜBİTAK ARBİS, BAP Otomasyon Sistemi vb.) yüklenir.

  4. Değerlendirme sonucunda kabul/red alır.

5. Projenin Yürütülmesi

  • Gerekli malzeme alımları ve saha/laboratuvar hazırlıkları yapılır.

  • Deneme kurulumu yapılır: sera, tarla, laboratuvar vs.

  • Veriler toplanır: ölçüm, analiz, gözlem, fotoğraf, örnekleme vs.

  • Gerekli analizler (istatistiksel, kimyasal, moleküler vs.) yapılır.

6. Ara Rapor ve İzleme (Destekleyiciye göre)

  • Proje süresince belirli dönemlerde (örneğin yılda 1 kez) ara rapor verilir.

  • Bütçe harcamaları ve iş paketi takibi yapılır.

7. Proje Sonuçlandırma ve Raporlama

  • Deneysel sonuçlar değerlendirilir, istatistiksel analizler tamamlanır.

  • Sonuç raporu yazılır ve destek kurumuna sunulur.

  • Rapor içinde;

    • Yöntem, Bulgular, Tartışma, Sonuç ve öneriler,Yayın çıktıları (makale, tez, bildiri vs.) yer alır.

8. Yayın ve Bilimsel Paylaşım

  • Sonuçlara dayanarak bilimsel makaleler, bildiriler, yüksek lisans/doktora tezleri yazılır.

  • Ulusal veya uluslararası kongrelerde sunum yapılabilir.

  • Yayınlarda etik kurul izni alınmış ise belirtilmelidir.

9. Sonuçların Uygulamaya Aktarılması (Opsiyonel)

  • Tarım İl Müdürlükleri, çiftçi eğitimi, demonstrasyon alanları, işbirliği yapılan firmalar aracılığıyla uygulamalı bilgi aktarımı yapılabilir